انتخابات. آمريكا. دموكرات. جمهوري خواه.
*رقابت هاي انتخاباتي
.......................
پس ازاعلام رسمي نامزد حزب از سوي كنوانسيون هاي ملي - رقابت هاي انتخابات رياست جمهوري در ايالات متحده آمريكا آغاز ميشود. درمدت ۳ماه بعد، تمام توجهات به سمت شعارها و تبليغات نامزدهاي دو حزب معطوف مي شود. اين نامزدها كه درحقيقت اكنون تشكيلات حزب را با تمام امكانات مالي تبليغاتي و رسانه اي پشت سر دارند، با قدرت وارد ميدان ميشوند و در هر گوشه از كشور به سخنراني و برگزاري نشست (ميتينگ )هاي تبليغاتي مي پردازند.گاه لازم ميشود نامزد حزب در يك روز در چند نقطه اين كشور پهناور حضور يابد و به سخنراني بپردازد.
رسانهها و شبكه هاي راديو و تلويزيوني در پيروزي انتخابات نقش تعيين كننده اي دارند و نامزدها مجبور هستند از يك تيم قوي و با تجربه روابط عمومي رسانه اي كمك بگيرند. باتوجه به خصوصي بودن رسانه هاي گروهي در ايالات متحده و هزينه هاي سرسام آور تبليغات،نامزدي ميتواند در مبارزه انتخاباتي به پيروز دست يابد كه از پشتوانه مالي تقريبا نامحدودي برخور دار باشد و حاميانش بتوانند ميليونها دلار در اين راه هزينه كنند.
*هزينه مبارزه انتخاباتي
.........................
اهميت مسائل مالي در انتخابات رياست جمهوري آمريكا طي چنددهه اخيرآن چنان افزايش يافته كه همواره پس از پايان هر انتخابات، بحث و جنجال هاي فراوان در خصوص تخلفات مالي از سوي رقبا عليه يكديگر مطرح ميشود. تا پيش از رسوايي "واترگيت " در اوايل دهه ،۱۹۷۰نظارت چنداني بر
عملكرد مالي احزاب و نحوه جذب كمكها صورت نميگرفت. هر حزب بر اساس پايگاه اجتماعي خود و حاميانش به جمع آوري پول براي پرداخت هزينه هاي انتخاباتي ميپرداخت و دراين راه نيز حتي به اعمال فشار، تهديد و باج خواهي نيز متوسل ميشد.
افشاء رسوايي واترگيت در اوايل دهه ، ۱۹۷۰ضرورت نظارت دقيق تر بر عمل كرد مالي احزاب در جريان انتخابات را مطرح كرد. درماجراي واترگيت اطرافيان "ريچاردنيكسون " رئيس جمهوري وقت آمريكا به طور غير قانوني دستگاه شنود در دفتر مركزي حزب دموكرات قرار دادند تا ازراهبردانتخاباتي اين حزب مطلع شوند. هم چنين تحقيقات قضايي ثابت كرد كه چند ميليون دلار اعانات كلان در اختيار حزب جمهوري خواه قرار داده شده و به حاميان نيكسون نيز قول داده شده بود كه از قراردادهاي دولتي سهم زيادي بدست خواهند آورد.
پس از افشاي اين ماجرا، نمايندگان كنگره براي جلوگيري ازتكرار اين رسوايي قانون " نحوه تامين هزينه هاي انتخاباتي احزاب و پرداخت كمك ها" را به تصويب رساندند.
قانون رقابت هاي انتخاباتي فدرال درسال ۱۳۵۳ ) ۱۹۷۴ه.ش ) به تصويب رسيد. بر اساس اين قانون، كميسيون انتخاب فدرال با حضور نمايندگان دو حزب جمهوري خواه و دموكرات تشكيل شد كه داراي ۶عضو است. اين كميسيون مسئوليت نظارت بر هزينه هاي انتخاباتي را بر عهده دارد. ميزان مجاز پرداخت كمكها به نامزدها و يا احزاب در زمان حاضر براي افراد حداكثر يك هزار دلار و براي سازمانها حداكثر پنج هزار دلار است.براي جبران اين محدوديت، دولت فدرال موظف است بخشي از هزينه هاي انتخاباتي را تامين كند تا از اين طريق وابستگي نامزدها به گروههاي ذي نفوذ و افراد متنفذ و ثروتمند تا حد امكان كاهش يابد. در ازاي هر پنج هزار دلار اعانه اي كه هر نامزد انتخاباتي از حاميانش كسب ميكند، دولت فدرال ۲۵۰دلار به وي پرداخت ميكند. به علاوه دريافتكننده كمك از سوي دولت فدرال ملزم است از يك سو هزينه هاي تبليغاتي خود را به سطح معقول محدود كند و از سوي ديگر پرسشنامههايي را تكميل كند كه در آن نحوه تامين درآمدها و چگونگي هزينه مشخص شود.
البته در دهه هاي اخير ، نامزدهاي انتخاباتي مسير هاي متفاوتي را براي دور زدن اين قانون به كار گرفتهاند تا سر حد امكان پول بيشتري را جمع آوري كنند. در سال ۱۳۸۳ ) ۲۰۰۴ه.ش ) هزينه انتخاباتي جورج بوش از رقم ۶۵۰ميليون دلار فراتر رفت و انتخابات در آن سال براي مردم آمريكا ۳ ميليارد دلار هزينه در برداشت. انتخابات رياست جمهوري آمريكا پرخرجترين انتخابات جهان لقب گرفته است. تا پيش از آغاز انتخابات مقدماتي در ژانويه سال ) ۲۰۰۸دي ماه سال جاري ) "هيلاري كلينتون " توانسته بود بيش از ۹۰ميليون دلار جمع آوري كند كه اين يك ركورد در تاريخ انتخابات آمريكا به شمار ميآيد . ضمن اينكه براي نخستين بار طي بيش از يك دهه، دموكراتها توانستهاند بيش از جمهوري خواهان براي انتخابات پول جمع كنند.
به هر حال با پايان يافتن نزديك به ۱۰ماه رقابت هاي مقدماتي، روز برپايي انتخابات رياست جمهوري آمريكا فرامي رسد. قانون اساسي آمريكا، اولين سه شنبه بعد از اولين دوشنبه ماه نوامبر هر ۴سال را روز انتخابات رياست جمهوري اين كشور تعيين كرده است. در اين روز هر فرد آمريكايي بالاي ۱۸سال حق دارد براي انتخاب رئيس جمهور مورد نظر خود به پاي صندوق هاي راي برود. البته در اين روز علاوه بر رئيس جمهور و معاون وي، مردم آمريكا اعضاي هيات هاي رايدهنده يا "الكترال كالج " را برمي گزينند تا در حقيقت اين افراد،رئيس جمهور را انتخاب كنند. هم زمان با انتخابات رياست جمهوري، تمامي ۴۳۵عضو مجلس نمايندگان ، يك سوم از ۱۰۰عضو سنا و يك سوم از ۵۰فرماندار آمريكا نيز انتخاب ميشوند.
*هيات هاي را يدهنده يا الكترال كالج
......................................
راي گيري هيات هاي الكترال آخرين مرحله از روند طولاني انتخابات رياست جمهوري در ايالات متحده آمريكا محسوب ميشود. انتخابات رئيس جمهوري در اين كشور در حقيقت به صورت دو مرحله اي انجام ميشود.
مردم در روزانتخابات، از يك سو به طور مستقيم به نامزد رياست جمهوري و معاون وي راي ميدهند و از سوي ديگر اعضاي هيات هاي انتخاباتي را برمي گزينند.
بر اساس قانون اساسي ايالات متحده آمريكا، تعداد اعضاهيات هاي انتخاباتي هر ايالت برابر معادل مجموع تعداد نمايندگان مجلس نمايندگان و سناتورهاي همان ايالت است. به عبارت ديگر،ايالت هاي پر جمعيت از تعداد بيشتر اعضاء هيات هاي رايدهنده برخوردار است. اين مساله سبب شده است كه در انتخاب رئيس جمهور آمريكا نقش ايالتهايي نظير "كاليفرنيا"، "تگزاس " و "نيويورك " از ايالتهايي همانند "يوتا" و "ايومينك" و يا "مونتانا" بيشتر باشد.
درحال حاضر بيشترين تعداد هيات هاي انتخاباتي به كاليفرنيا تعلق دارد و پس از آن نيويورك در مكان دوم قرار دارد. هفت ايالت نيز به همراه"واشنگتن دي سي "( بخش كلمبيا ) تنها داراي ۳عضو هيات انتخاباتي هستند.
شهروندان واشنگتن دي سي تا سال ۱۹۶۰از شركت در انتخابات رياست جمهوري محروم بودند و بر اساس اصلاحيه بيست و سوم قانون اساسي اجازه يافتند همانند ديگر شهروندان آمريكايي در انتخابات رياست جمهوري شركت كنند .از آنجا كه واشنگتن دي سي در كنگره آمريكا نماينده داراي حق راي ندارد، اصلاحيه بيست و سوم تعداد اعضاء هيات انتخاباتي اين شهر را همانند ايالت هاي كم جمعيت ۳عضو تعيين كرد.
تا اوايل قرن نوزدهم شيوه انتخاب اعضاء هيات هاي انتخاباتي به اين صورت بود كه مجالس قانون گذاري ايالتها پيش از بر پايي انتخابات عمومي، افرادي را انتخاب ميكردند و آنان نيز براي تعيين رئيس جمهور رهسپار كنگره ايالات متحده آمريكا در شهر واشنگتن ميشدند. اما اكنون اين افراد به طور مستقيم توسط مردم و در روز انتخابات رياست جمهوري برگزيده مي شوند.
افراد انتخاب شده كه نبايد هيچ سمت دولتي داشته باشند در ماه دسامبر (آذر ماه ) يك ماه بعداز برگزاري انتخابات عمومي،دركنگره ايالات متحده گرد هم جمع ميشوند و آراء خود را براي انتخاب رئيس جمهور به صندوقها مي اندازند. به طور معمول همواره نامزدي كه در ايالتي " راي مردمي" بيشتري كسب كرده باشد،از سوي هيات رايدهنده آن ايالت برگزيده ميشود، هرچند كه استثنائاتي نيز در طول دو قرن وجود داشته است.
درانتخابات عمومي ماه نوامبر، پس از مشخص شدن ميزان " آراء مردمي " هر نامزد در هر ايالت ، ميتوان با شمارش تعداد هيات هاي انتخاباتي، نامزد پيروز در انتخابات رياست جمهوري را شناسايي كرد. اعلام رسمي نتايج انتخابات تا جلسه مشترك مجلس نمايندگان و سنا در ماه دسامبر طول ميكشد كه در آنجا معاون رئيس جمهوري به عنوان رئيس سنا، نتايج آراء هيات هاي انتخاباتي را قرائت ميكند و به اين ترتيب نام رئيس جمهور جديد آمريكا به طور رسمي اعلام ميشود.
*مشكلات دو مرحله اي بودن انتخابات
...................................
دو مرحله اي بودن انتخابات رياست جمهوري درايالات متحده آمريكا مشكلاتي به همراه دارد. در حقيقت ميتوان گفت كه مهمترين عامل پيروزي يا شكست يك نامزد، تعداد آراي مردمي وي نيست بلكه، ميزان كسب آراي هيات هاي انتخاباتي سرنوشت انتخابات را رقم ميزند . هر نامزد براي پيروزي درانتخابات رياست جمهوري از مجموع ۵۳۸راي به حداقل ۲۷۰راي انتخاباتي نياز دارد تا بتواند به كاخ سفيد راه يابد. به همين دليل ممكن است فردي با آراي هيات هاي انتخاباتي بيشتر و آراي مردمي كمتر به پيروزي دست يابد،در حالي كه رقيب وي،آراي مردمي بيشتري بدست آورده باشد.
تاكنون چندين بار روساي جمهور منتخب بدون آنكه اكثريت آراء مردمي را بدست آورده باشند تنها با اتكا به كسب آراي انتخاباتي بيشتر وارد كاخ سفيد شده اند. اين دسته از روساي جمهورآمريكا را اصطلاحا" روساي جمهور اقليت " مينامند.
تاكنون ۳بار در تاريخ ايالات متحده آمريكا، رئيس جمهور با راي مردمي كمتر به پيروزي رسيده است. درسال هاي ۱۲۵۵ ) ۱۸۷۶ه.ش )، ۱۲۶۷ ) ۱۸۸۸ ه.ش )و ۱۳۷۹ ) ۲۰۰۰ه.ش ) به ترتيب "راترفورد هايس"، "بنيامين هريسون" و "جورج دبليوبوش " ( بوش پسر ) با بهرمندي از آراي الكترال بيشتر به كاخ سفيد راه يافتند.
در سال ۱۸۷۶هايس تنها با اختلاف يك راي و كسب ۱۸۵راي انتخاباتي توانست رقيب دموكرات خود را شكست دهد.دوازده سال پس از آن نيز
بنيامين هريسون جمهوري خواه بر "گراور كليولند " به پيروزي رسيددر حالي كه وي ۶۵راي انتخاباتي از كليولند بيشتر داشت.
آخرين بار اين وضعيت در انتخابات رياست جمهوري سال ۲۰۰۰بوقوع پيوست.
در آن زمان جورج دبليو بوش توانست پس از يك منازعه ۴۵روزه حقوقي با "ال گور" رقيب دموكرات خود، ۲۵راي انتخاباتي ايالت "فلوريدا" را بدست آورد و با كسب ۲۷۱راي هيات انتخاباتي به پيروزي دست يابد، در حالي كه در آن انتخابات الگور در مقايسه با رقيب جمهوري خواه خود تقريبا" ۵۰۰هزار راي مردمي بيشتر در اختيار داشت.
پيچيدگي نظام هيات هاي الكترال هنگامي افزايش مييابد كه هيچ از نامزدها موفق نشوند حداقل آراي هيات هاي انتخاباتي را كسب كنند. براساس قانون اساسي ايالات متحده آمريكا، در چنين صورتي وظيفه انتخاب رئيس جمهور بر عهده كنگره گذاشته خواهد شد. اگر تعداد آراي هيات هاي انتخاباتي نامزدها برابر باشد، مجلس نمايندگان براي معرفي رئيس جمهور بايد تشكيل جلسه دهد.
در اين جلسه، هرايالت تنها يك راي دارد و تفاوتي ميان ايالت هاي پرجمعيت و ايالت هاي كم جمعيت نيست. بنابراين ممكن است اعضاي يك حزب در داخل هيات رايدهنده به نفع حزب رقيب آراي خود را به صندوق بريزد. اگر آراي الكترال دو نامزد با يكديگر برابر باشد، انتخابات ميان اين دوتن صورت مي گيرد.
تاكنون تنها يك بار درتاريخ ايالات متحده آمريكا، رئيس جمهور توسط مجلس نمايندگان برگزيده شده است . درسال ۱۲۰۳ ) ۱۸۲۴ه.ش ) پس از آنكه چهار رقيب اصلي، هر يك تعدادي از آراي انتخاباتي را به خود اختصاص دادند و امكان معرفي رئيس جمهور منتخب فراهم نشد، مجلس نمايندگان به راي گيري پرداخت و سرانجام "جان كوينسي آدامز" را به عنوان دهمين رئيس جمهوري آمريكا معرفي كرد. وي درجريان انتخابات عمومي، تنها موفق به كسب ۳۰/۵ درصد آراي مردمي و ۸۴راي انتخاباتي شده بود. "آندروجكسون " با ۱۵راي انتخاباتي بيشتر ، به دليل ناكامي در مجلس نمايندگان از آدامز شكست خورد.
در صورتي كه در جريان راي گيري درمجلس نمايندگان امكان تعيين رئيس جمهور فراهم نشود، اين وظيفه بر اساس قانون اساسي به سنا محول ميشود. در اين مرحله، سناتورها به جاي انتخاب رئيس جمهور، معاون رئيس جمهور را انتخاب مي كنند و پس از آن در يك روند خودكار، معاون رئيس جمهور به مقام رياست جمهوري برگزيده ميشود. به عبارت ديگرهنگامي كه امكان انتخاب رئيس جمهور محقق نشود، سنا معاون رئيس جمهور را معرفي ميكند و وي به عنوان جانشين رئيس جمهور، مسئوليت هاي وي را بر عهده ميگيرد.درحقيقت اين آخرين مرحله از روند بسيار طولاني و طاقت فرساي انتخاب رئيس جمهور است كه ازانتخابات مقدماتي توسط احزاب آغاز ميشود و تا معرفي رئيس جمهور منتخب توسط سنا ادامه مييابد.
در تاريخ ۲۲۰ساله ايالات متحده آمريكا تاكنون هيچ رئيس جمهوري توسط سنا انتخاب نشده است.
تمام